IPTV: echt de toekomst van de televisie

De klassieke kabeltelevisie heeft zijn beste tijd gehad en de satellietschotel op het dak lijkt bijna een overblijfsel uit vervlogen tijden. Wie tegenwoordig zijn woonkamer met entertainment wil vullen, maakt meestal gebruik van het internet. Maar als we het hebben over tv-uitzendingen via het internet, valt vaak de term IPTV. Wat zit daar precies achter en hoe komt het beeld in realtime op het scherm terecht?

Het technische proces: van de studio naar de woonkamer

IPTV staat voor Internet Protocol Televisie. In tegenstelling tot bij het gewone surfen op het internet, waarbij datapakketten vaak onvoorspelbaar en via verschillende routes de wereld rondgaan, maken echte IPTV-aanbieders (zoals Telekom of Vodafone) gebruik van een eigen, gesloten netwerk. Dat garandeert dat het beeld zelfs tijdens de belangrijkste voetbalwedstrijd van het jaar niet hapert of wegvalt.

Het proces kan worden onderverdeeld in vier technische stappen:

Invoeding: De provider ontvangt de oorspronkelijke videosignalen van de tv-zenders.
Codering: Voordat het signaal wordt verzonden, wordt het door zogenaamde encoders gedigitaliseerd, extreem sterk gecomprimeerd (vaak in het H.264- of H.265-formaat) en versleuteld.
Vervoer: Het gesloten IP-netwerk van de provider verzendt deze datapakketten nu naar de eindklanten. Aangezien de provider het netwerk beheert, krijgen de tv-gegevens “voorrang” (Quality of Service) boven gewone internetdownloads.
Decodering: Thuis ontvangt de router het signaal. Een speciale settopbox of een gecertificeerde app op de Smart-tv decodeert de datapakketten weer en zet ze om in vloeiende videobeelden.

Het geheim van de netwerkbelasting: multicast versus unicast

De kern van de IPTV-technologie ligt in de manier waarop de enorme hoeveelheden gegevens worden verwerkt. Als een zender elke kijker afzonderlijk zou bedienen, zouden de netwerken het begeven. Hier komen twee cruciale overdrachtsmethoden om de hoek kijken:

Multicast (voor live-tv): Als er ’s avonds twee miljoen mensen naar het journaal kijken, zendt de provider het signaal niet twee miljoen keer uit vanuit het datacentrum. Hij stuurt één enkele grote datastroom het netwerk in. Pas bij de lokale distributieknooppunten – vlakbij de huishoudens – wordt het signaal voor de actieve kijkers gedupliceerd. Zo blijft de serverbelasting minimaal.
Unicast (voor Video-on-demand): Als je een film uit de mediabibliotheek wilt afspelen, heb je een exclusieve verbinding met de server nodig, zodat je de film op elk moment kunt pauzeren of terugspoelen. Hier krijgt elke gebruiker een eigen, parallelle datastroom.

Het subtiele verschil: is Netflix dan ook IPTV?

Nee. Streamingdiensten zoals Netflix, Amazon Prime, maar ook Zattoo en Waipu.tv vallen technisch gezien onder de noemer OTT (Over-the-Top).

U maakt gebruik van het openbare, ongereguleerde internet. Als iedereen in je buurt ’s avonds tegelijkertijd enorme bestanden downloadt, kan je OTT-stream haperen, omdat alle gegevens dezelfde verbinding moeten delen. Echt IPTV is daarentegen gekoppeld aan de internetverbinding van dezelfde provider, waardoor de beeld- en geluidskwaliteit aanzienlijk stabieler en storingsvrijer blijven.

Aan deze voorwaarden moet worden voldaan

Om ervoor te zorgen dat de overdracht soepel verloopt, is voldoende bandbreedte absoluut noodzakelijk.

Voor klassieke HD-televisie Er moet permanent minimaal 16 Mbit/s beschikbaar zijn.
Wie van films en sport houdt in 4K (Ultra-HD) Wie wil streamen, moet een verbinding van 50 Mbit/s of meer gebruiken.

Bovendien zit je bij klassieke IPTV meestal vast aan bepaalde hardware. Internet en televisie worden als combipakket door één aanbieder geleverd.

Om het verschil tussen live-tv en het bekijken van opnames uit de mediatheek technisch beter te begrijpen, kun je gebruikmaken van de volgende interactieve netwerksimulatie. Deze laat precies zien waarom de multicast-methode voor aanbieders zo van levensbelang is.