AV1 versus AV2: de strijd tussen de videocodecs van de volgende generatie uitgelegd

In de wereld van de digitale media worden de “codec-oorlogen” vaak in stilte uitgevochten, diep verborgen in de chips van onze smartphones en de serverracks van YouTube. Maar voor iedereen die streamt 4K Of het nu gaat om Netflix of het verkennen van VR: de winnaar van deze strijd bepaalt of je video buffert of eruitziet als een wazige puinhoop.

Vandaag staan we aan de vooravond van een nieuw tijdperk. Terwijl AV1 beleeft eindelijk zijn “gouden tijdperk” op het gebied van hardware-ondersteuning, terwijl zijn opvolger, AV2, heeft zich officieel in de strijd gemengd na de recente aankondiging van AOMedia ter gelegenheid van het tienjarig jubileum. Hier vind je alles wat je moet weten over de overgang van AV1 naar AV2.

1. De grote sprong voorwaarts op het gebied van kernrendement

Het belangrijkste doel van elke nieuwe codec is simpel: Betere kwaliteit bij lagere bitsnelheden. AV1 was een enorm succes en bood een ongeveer 30% betere efficiëntie dan de verouderde HEVC-standaard (H.265). Echter, AV2 streeft naar een verdere reductie van 30% tot 40% bovenop AV1.

Dit betekent dat tegen de tijd dat AV2 volledig is geïmplementeerd, we zullen streamen 8K video tegen dezelfde bandbreedtekosten die we momenteel voor 4K betalen. Uit benchmarks van begin 2025 blijkt al dat AV2 voor 4K-content een besparing op de bitrate van 20-25% kan opleveren ten opzichte van sterk geoptimaliseerde AV1-encoders.

Functie	AV1 (huidige standaard)	AV2 (volgende generatie)
Bitrate-efficiëntie	~30% is beter dan HEVC	~30-40% is beter dan AV1
Maximale resolutie	8K	16K (Klaar voor de toekomst)
Hardwarestatus	Volledig geïntegreerd (RTX 40, iPhone 15+)	Ontwikkeling van silicium (verwacht in 2026)
Kosten	Rechtenvrij	Rechtenvrij

2. Waarom AV2 een "slimmere" codec is

Als AV1 op betere wiskunde is gebaseerd, dan is AV2 gebaseerd op betere modellen. De Alliance for Open Media (AOMedia) heeft verschillende “killer features” geïntroduceerd die AV2 technisch superieur maken:

Meeslepende en interactieve functies

Bij AV2 draait het niet alleen om compressie, maar ook om nieuwe manieren van kijken. Het biedt ingebouwde ondersteuning voor AR/VR-toepassingen en weergave op gesplitst scherm, waardoor meerdere gesynchroniseerde beelden binnen één enkele stream kunnen worden weergegeven. Dit is een enorme verbetering voor live sportuitzendingen, waarbij kijkers tussen verschillende camerahoeken willen schakelen zonder dat de stream opnieuw hoeft te worden geladen.

Modellering van niet-lineaire bewegingen

Traditionele codecs gaan ervan uit dat pixels zich in rechte lijnen verplaatsen. AV2 houdt er rekening mee dat in de echte wereld beelden draaien, inzoomen en vervormen. De nieuwe bewegingsvoorspellingsmodellen van AV2 kunnen een complexe camerazoom beschrijven met behulp van één enkele wiskundige formule, in plaats van duizenden gegevensintensieve bewegingsvectoren.

Granulaire intra-voorspelling

Om het “banding”-effect (lelijke strepen in een blauwe lucht) te elimineren dat bij streams van mindere kwaliteit vaak voorkomt, maakt AV2 gebruik van aanzienlijk meer richtingshoeken en verbeterde temporele filtering om op basis van de omliggende pixels te bepalen hoe een pixel eruit zou moeten zien.

Integreerde superresolutie

AV2 biedt ingebouwde ondersteuning voor interne superresolutie, waardoor een dienst een stream met een lagere resolutie kan verzenden die je tv op hardwareniveau op intelligente wijze “reconstrueert” tot 4K of 8K, waarbij de scherpte behouden blijft die traditionele opschaling simpelweg niet kan evenaren.

3. De machtsparadox: rekenkosten

Er bestaat niet zoiets als een gratis lunch. De extreme efficiëntie van AV2 heeft een prijs: Rekenkundige complexiteit.

Op dit moment duurt het coderen van video in AV2 2 tot 4 keer zo lang dan AV1. Daarom zul je je favoriete YouTuber morgen nog niet op AV2 zien overschakelen. Zolang we geen speciale hardware-encoders hebben (zoals toekomstige versies van NVIDIA’s NVENC of Apple’s Media Engine), blijft AV2 een hulpmiddel voor gigantische platforms zoals Netflix en YouTube, die het zich kunnen veroorloven om hun topfilms alvast in het nieuwe formaat te “bakken”.

4. AV2 versus VVC (H.266): De rivaliteit

De grootste concurrent van AV2 is niet AV1, maar VVC (Versatile Video Coding).

VVC is de “industrie”-codec, die wordt ondersteund door bedrijven als Sony en Samsung. Technisch gezien is hij briljant, maar hij is gebaseerd op dezelfde complexe, dure licentiemodellen die ook HEVC in de weg stonden.
AV2 is de “internet”-codec, die wordt ondersteund door Google, Meta en Amazon. Het blijft volledig rechtvrij, waardoor het de duidelijke favoriet is voor levering via het internet.

5. Wanneer kun je het gebruiken? (Het stappenplan)

Als je zit te wachten tot AV2 op je telefoon beschikbaar komt, moet je nog even geduld hebben:

Eind 2025: Vrijgave van de definitieve specificatie en eerste implementaties van de referentie-encoder.
2026: De eerste consumentenapparaten met hardware-ondersteuning voor AV2 komen op de markt.
2027 – 2028: Brede acceptatie in topmodellen van smartphones en high-end smart-tv’s.
2030: AV2 wordt de industriestandaard voor 8K-streaming en cloudgaming.

De bodemlijn

AV1 is de codec van vandaag, dat momenteel wordt gebruikt voor meer dan 70% aan kijktijd op platforms als Meta en Facebook. Als je bezig bent met het opbouwen van een mediabibliotheek of nu een stream start, is AV1 je beste vriend. Maar AV2 is de codec van het komende decennium. Het vormt de laatste stap op weg naar een 16K-ervaring en een wereld waarin “bufferen” tot het verleden behoort.

Laatst bijgewerkt: januari 2026